कांग्रेसको ३४ बुँदे परिपत्र : दबाब दिएर आर्थिक सहयोग संकलनमा बन्देज, जथाभावी आश्वासन दिन प्रतिबन्ध

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसले आगामी फागुन २१ गते हुन गइरहेको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनलाई लक्षित गर्दै पार्टीका निकायहरूमा ३४ बुँदे पत्र पठाएको छ । निर्वाचन परिचालन निर्देशिकामार्फत् कांग्रेसले पार्टीका निकायहरूमा परिपत्रमा गरेको हो ।

परिपत्रमा चुनाव जित्ने नाममा जे पनि आश्वासन नदिनसमेत उम्मेदवार लगायतलाई सचेत गराइएको छ ।

‘स्थानीय मुद्दाहरू पहिचान गरेर त्यसप्रति पार्टीको प्रतिबद्धता व्यक्त गरिरहँदा ‘चुनाव जित्न जे पनि आश्वासन दिने’ गलत राजनीतिक प्रवृत्तिबाट होइन, स्थानीय नागरिक लाभान्वित हुनसक्ने कोणबाट टुंगोमा पुग्ने,’ परिपत्रमा भनिएको छ ।

यस्तै, दबाब दिएर आर्थिक सहयोग संकलनमा पनि बन्देज लगाएको छ । ‘प्रचार अभियानअघि बढाउन जरूरी आर्थिक व्यवस्थापन गरिरहँदा स्वतःस्फूर्त सहयोगलाई स्वीकार गर्ने तर कुनै पनि ठूला साना व्यवसायीलाई देशभर कहीँ पनि दबाब नदिने,’ कांग्रेसले भनेको छ, ‘साझा दायित्व–साझा स्वामित्व बोधका साथ पार्टीका सदस्यहरूको सहभागितामा सहकार्यको निश्चित कोष क्षेत्रमा खडा गरेर चुनावी अभियानलाई भरथेग गर्ने, फजुल खर्च नगर्ने ।’

साथै चुनाव सकिएको १५ दिनभित्र निर्वाचन आयोगलाई खर्च विवरण उपलब्ध गराउनसमेत कांग्रेसले आग्रह गरेको छ ।

यस्तै, भौतिक निर्माणका परियोजनाबारे कुनै पनि क्षेत्रमा लहडका आधारमा नबोल्न निर्देशन दिइएको छ । ‘पूरा गर्न सकिने ‘फिजिबल’ र लाभ हासिल गर्न सकिने ‘भायबल’ कोणबाट हेर्न, बुझ्न र टुंगोमा पुग्नुपर्ने हुन्छ,’ कांग्रेसले भनेको छ, ‘राष्ट्रिय योजनाहरूबारे केन्द्रको टिमले दृष्टि निर्माण गर्नेछ, स्थानीय परियोजनाका सम्बन्धमा स्थानीय आवश्यकताका आधारमा धारणा निर्माण गर्ने सजगता पार्टीले राख्नुपर्नेछ–राख्नेछ ।’

कांग्रेसले उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माको संयोजकत्वमा केन्द्रीय निर्वाचन परिचालन समिति बनाएको छ । यही समितिले नै बनाएको नेपाली कांग्रेस निर्वाचन परिचालन निर्देशिका– ०८२’ हालै केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिबाट पारित भएको थियो ।

यस्ता छन् कांग्रेसको परिपत्रमा उल्लेख भएका बुँदा–

१) कुनै पनि राजनीतिक दलभित्र काम गर्ने क्रममा कतिपय विषयमा आपसी असमझदारी उत्पन्न हुन सक्छन्, यो स्वभाविक हो तर निर्वाचनको समयमा आन्तरिक विमतिका सबै कुरा बिर्सिएर सम्पूर्ण पार्टी पंक्ति एक्यबद्ध हुन जरूरी हुन्छ । यसलाई आत्मसात गर्दै आ–आफ्नो तहमा सबै साथीहरूलाई प्रेरित गर्ने÷गराउने ।

२) ‘नवीन कांग्रेस, नयाँ युगको विकल्प’ का रूपमा अघि आएको तथ्य मतदातासमक्ष राखेर मतदाताको नवीन विश्वास गाँस्न प्रभावकारी अभियान अघि बढाउने ।

३) केन्द्रीय समितिको बैठकले सभापति गगन थापालाई प्रधानमन्त्री पदका लागि सर्वसम्मत रूपले अघि सारेपछि पार्टीको पक्षमा चुनावी माहौल बलियो बन्दै गएको छ । यो उम्मेदवारीलाई कुशल ढंगले मतदाता समक्ष स्थापित गर्दै मतदाताको विश्वास बलियो ढंगले आर्जन गर्नतर्फ चुनाव अभियानलाई केन्द्रित गर्ने ।

४) निर्वाचन आयोगले जारी गरेको आचारसंहितालाई पूर्णतः पालना गरेर निर्वाचन अभियानलाई स्वस्थ र मर्यादित बनाउन भूमिका निर्वाह गर्ने । निर्वाचन शान्तिपूर्ण र भयरहित बनाउने विषयमा स्थानीय प्रशासनसँग समन्वय र सहकार्य गर्ने ।

५) राष्ट्रिय झण्डाको उच्च सम्मान सदैव गर्नु पर्ने दायित्व हामी सबै नेपालीको हो । निर्वाचन आयोगले तोकेको संख्या र प्रयोगको विधि सबै दल, सबै उम्मेदवार र सबै थरी प्रचारकले पालना गर्न जरूरी छ । राष्ट्रिय झण्डाको उच्च सम्मान र उच्च मर्यादा राख्ने सजगता चुनाव अभियान क्रममा कांग्रेसले संवेदनशीलता साथ राख्नेछ ।

६) विगतमा कांग्रेसको नेतृत्वमा देशले हासिल गरेका राजनीतिक र आर्थिकलगायतका उपलब्धिको टिपोट मतदाता समक्ष बुँदागत रूपमा प्रस्तुत गर्ने। आफूले गरेका कामको जगमा चुनाव लड्ने संस्कृतिको विकास गर्न बल पु¥याउने ।

७) विगतका उपलब्धिप्रति गर्व गरिरहँदा, विगतका कमी–कमजोरीको पहिचान र आत्मसात पनि हामी गरिरहेका छौं । चुनावी मैदानमा कमजोरी सच्याएर अघि बढ्ने प्रतिबद्धता गरिरहँदा, स्पष्ट गर्ने– ‘जो बदलिन सक्छ, उसैले बदल्न सक्छ ।’ कमजोरी पहिचान गरेर नयाँ ढंगले अघि बढ्ने यात्रा प्रारम्भ भइसकेको तथ्यलाई दृढ ढंगले मतदाता समक्ष राख्ने ।
८) पार्टीको प्रतिज्ञा पत्रको ‘भिजन १०’ हाम्रो दृष्टि, दायित्व र गन्तव्य हो । यसलाई मिडिया, सामाजिक सञ्जाल र प्रचार मञ्च मार्फत बुँदागत र बिस्तारित रूपमा मतदाता समक्ष राख्ने। निर्वाचनलाई संकल्प र मुद्दाकेन्द्रित बनाउन सकारात्मक योगदान गर्ने ।

९) स्थानीय मुद्दाहरू पहिचान गरेर त्यसप्रति पार्टीको प्रतिबद्धता व्यक्त गरिरहँदा ‘चुनाव जित्न जे पनि आश्वासन दिने’ गलत राजनीतिक प्रवृत्तिबाट होइन, स्थानीय नागरिक लाभान्वित हुनसक्ने कोणबाट टुंगोमा पुग्ने ।

१०) भौतिक निर्माणका परियोजनाबारे कुनै पनि क्षेत्रमा लहडका आधारमा होइन पूरा गर्न सकिने ‘फिजिबल’ र लाभ हासिल गर्न सकिने ‘भायबल’ कोणबाट हेर्न, बुझ्न र टुंगोमा पुग्नुपर्ने हुन्छ । राष्ट्रिय योजनाहरूबारे केन्द्रको टिमले दृष्टि निर्माण गर्नेछ, स्थानीय परियोजनाका सम्बन्धमा स्थानीय आवश्यकताका आधारमा धारणा निर्माण गर्ने सजगता पार्टीले राख्नुपर्नेछ–राख्नेछ ।

११) ‘निर्वाचनको मैदान दुश्मनीको अखडा होइन, विचार र व्यक्तित्व प्रतिस्पर्धाको महायज्ञ हो’। चुनाव मैदानमा रहेका कुनै पनि दल या उम्मेदवार नेपाली कांग्रेसका लागि दुश्मन होइनन् । चुनावी प्रतिस्पर्धा क्रममा यो संस्कृतिलाई सबैले आत्मसात गर्न सकुन् भनेर हामीले हाम्रो व्यवहारबाट सन्देश प्रवाहित गर्नुछ ।

१२) नेपाली कांग्रेस आफ्ना प्रतिस्पर्धी पार्टीहरू र तिनका उम्मेदवारहरूबारे स्वस्थ टिप्पणी गर्ने, आलोचना गर्नुपर्दा विषयगत तर्कका साथ गर्ने तर गाली नगर्ने नीति अख्तियार गर्दछ । निर्वाचनको मैदानलाई स्वस्थ र हार्दिक बनाउने कर्तब्य मुलतः दलहरूकै हो, यसमा अन्य सबै दललाई घच्घच्याउने भूमिकासमेत कांग्रेसले निर्वाह गर्नुछ र गर्नेछ ।

१३) घृणास्पद, उत्तेजक र भड्काउ प्रकृतिका अभिव्यक्ति दिनबाट हाम्रा उम्मेदवार र प्रचारक टाढा रहनेछन् । सामान्य र स्वस्थ प्रकृतिको व्यंग्य निर्वाचन मैदानमा स्वभाविक हुन्छ, तर हाम्रो सार्वजनिक प्रस्तुति सम्पूर्णतः संयमित र परिपक्व रहनेछ ।

१४) बदलिएको समयको अपेक्षा र बदलिएको कांग्रेसको संकल्पअनुरुप निर्वाचनको मैदानमा हाम्रा उम्मेदवार र प्रचारकहरूले नवयुवाका मुद्दा, भावना, सोच र सपनालाई आत्मसात गर्नेछन् र ‘युवाका बदलिएका सपनाको सम्बोधन, बदलिएको कांग्रेसको नेतृत्वमा’ भन्ने संकल्प र प्रतिबद्धता व्यक्त गर्नेछन् ।

१५) चुनाव प्रचार क्रममा असल सांस्कृतिक परम्पराहरूप्रति मर्यादा राख्न उम्मेदवार र प्रचारक प्रतिबद्ध रहनेछन् । कसैको पनि धार्मिक आस्थालाई चोट पुग्ने शब्द प्रयोग या व्यवहार प्रस्तुत विल्कुलै नगर्न र सबै विविधतालाई सम्मान गर्न उम्मेदवार र प्रचारकहरू संवेदनशील रहनेछन् र सजगता राख्ने छन् ।

१६) स्वतन्त्र प्रेसको सम्मान र मिडियामैत्री व्यवहार नेपाली कांग्रेसको आधारभूत मान्यता हो । हाम्रा उम्मेदवार एवं सबै तहको प्रचार समिति संयोजकले निर्वाचन मैदानमा प्रेसका प्रश्न, सुझाव र आलोचनालाई सहज आत्मसात गर्नेछन् । कुनै भ्रमपूर्ण समाचार प्रकाशित भए–गरिए त्यसलाई स्थापित विधिबमोजिम खण्डन या सम्बन्धित निकायमा ध्यानाकर्षण गर्नेछन् ।

१७) चुनावी अभियान ‘फिजिकल’ कम ‘डिजिटल’ बढी हुँदै गएको स्थिति अनुरूप सामाजिक सञ्जालको प्रयोगमा पार्टीका सबै सदस्य जागरूक ढंगले सहभागी हुनेछन् । स्थानीय रूपमा जिम्मेवार टिममार्फत निर्माण हुने सामग्री प्रयोग गर्नुसँगै, व्यक्तिगत रुपले कुनै प्रचार सामग्री बनाउँदा सम्पूर्णतः मर्यादित सामग्री बनाउनु पर्नेछ–बनाउनेछन् । निर्वाचन क्षेत्रमा रहेको अनुगमन समितिले आफ्नो क्षेत्रभित्र तथा केन्द्रमा रहेको सामाजिक सञ्जाल अनुगमन समितिले देशव्यापी रूपमा प्रचार सामग्री गुणस्तरको अनुगमन गर्नेछन्, आवश्यक ठहर्दा परिमार्जनका लागि निर्देशन गर्नेछन् ।

१८) नेपाली कांग्रेसमाथि लाग्ने–लगाइने आरोपहरूलाई तथ्यपूर्ण ढंगले संयम र सहजसँग प्रचार सामग्री र प्रचार सभाहरू मार्फत दृढता साथ स्पष्ट गर्ने कार्य चुनाव प्रचारकहरूले गर्नेछन् ।

१९) पार्टीका तर्फबाट स्थानीय तहमा निर्वाचित साथीहरूले आचारसंहिता उल्लंघन नहुने हदसम्म पार्टी र उम्मेदवारसँग समन्वय गरेर विजय अभियानलाई सघाउने छन् ।

२०) विगतमा विभिन्न कारणवश पार्टी छोडेर गएका साथीहरू पार्टीमा फर्किने क्रम देशव्यापी रुपमा सुरू भएको यथार्थ दृष्टिगत गरेर कुनै पूर्वाग्रह नराखी पार्टीमा भित्र्याउने र उहाँहरूलाई आ–आफ्नो प्रभाव एरियामा सकृय हुन आग्रह गर्ने ।

२१) ‘फागुन २१ का लागि मेरो २१ दिन’ भन्ने प्रतिबद्धता साथ फागुन १ देखि २१ गतेसम्म ‘जसको पदिय जिम्मेवारी जहाँ–उसले खट्ने त्यहाँ’ नीतिअन्तर्गत पार्टीका सबै साथीहरू चुनाव मैदानमा खट्नुहुनेछ । केन्द्र, प्रदेश, जिल्ला र क्षेत्रले निश्चित जिम्मेवारी साथ निश्चित ठाउँमा तोकेका प्रतिनिधि तत्तत् स्थानमा कार्य सकेर पुनः आफ्नै जिल्ला–क्षेत्र–पालिका र वडामा केन्द्रित रहनु हुनेछ । तोकिएको जिम्मेवारी लिएर अन्यत्र जानु भएका बाहेक अरू सबै तहका पार्टी पदाधिकारी र सदस्यहरू आ–आफ्नो क्षेत्र, पालिका र वडामा केन्द्रित रहनु हुनेछ । एउटा वडाका साथीहरू सदस्य अर्को वडामा नगएर ‘हाम्रो वडा हामी जिताउँछौ’ उद्घोष साथ आ–आफ्नै वडामा खट्नु हुनेछ ।

२२) पार्टीका कृयाशिल सदस्यहरूले ५–५० को रणनीति अनुरूप चुनावी अभियानमा कार्य गर्नुहुनेछ । अर्थात् आफ्नो भूगोलको ५० घरपरिवारसँग टिम बनाएर ५ कृयाशील सदस्य निरन्तर सम्पर्कमा रहनु हुनेछ । स्थानीय वडा टोलमा पछिल्लो समय सकृयतापूर्वकअघि आउनु भएका साथीहरू समेतको सहभागिता रहने त्यस्तो टिमले जिम्मेवारीको ५० घरमा प्रचार सामग्री पु¥याउने र मतका लागि प्रेरित गर्ने कार्य गर्नेछ ।

२३) ‘मतदाता शिक्षा’ को दायित्व सरकारको मात्रै होइन, दलहरूको पनि हो भन्ने यथार्थ मनन गर्दै पार्टीको स्थानीय तहका साथीहरू प्रचार–प्रसार सँगसँगै मतदाता शिक्षाको कार्यमा जिम्मेवारी बाँडफाँड गरेर समर्पित ढंगले लाग्नु हुनेछ ।

२४) भ्रातृ–शुभेच्छुक र जिल्ला सम्पर्क समितिले निर्देशिकाको भाव अनुरूपका कार्यसम्पादन आ–आफ्नो संस्थाको जिम्मेवारी क्षेत्रमा गर्ने–गराउने छन् । आ–आफ्नो संगठनको वडा तहसम्म रहेका पदाधिकारी र सदस्यलाई मुलत ‘डिजिटल मुभ’ मा प्रेरित गर्नेछन् । ‘घर–घर जाऔं कांग्रेस जिताऔं’ अभियानमा जिल्ला सम्पर्क समिति केन्द्रित हुनेछन् ।

२५) विदेशस्थित नेपाली जनसम्पर्क समितिहरूले समग्रमा नेपालभरिका लागि तथा आफू व्यक्तिगत रूपले प्रतिनिधित्व गर्ने निर्वाचन क्षेत्रका लागि समन्वय र प्रचारको कार्य गरिरहँदा विदेशमा रहेका बढीभन्दा बढी नेपालीको सम्पर्कमा पुग्नेछन् ।

२६) मानव बेचबिखन, जातीय विभेद, बालश्रम, घरेलु हिंसा, लागू औषध दुव्र्यसन लगायतका अनेक सामाजिक विसंगतिको अन्त्य गर्ने संकल्प हामीले गर्नुछ । चुनावी अभियानका क्रममा हाम्रा उम्मेदवार र प्रचारकहरूले यो विषयलाई सर्वपक्षीय दायित्वका रूपमा सम्प्रेषण गर्नेछन् र सोही बमोजिमको उत्प्रेरणा भर्न कृतसंकल्पित रहनेछन् । प्रचार अभियानमा कहीँ पनि बालबालिका प्रयोग कानून र संस्कार दुवैको विपरीत हुन्छ। यस्तो हुन नदिन पार्टीका सबै तह सजग र संवेदनशील रहनेछन् ।

२७) ‘श्रमिक र कृषकको सम्मान, अन्ततः सबैको सम्मान’ भन्ने भावका साथ मत जित्नुअघि मन जित्ने अठोटमा हाम्रा प्रचार अभियानहरू संवेदनशील रहनेछन् ।

२८) आगामी संसदबाट विद्यमान संविधानमा आवश्यक संशोधन गरेर यसलाई अझ समयानुकूल र अझ बलियो बनाउन नेपाली कांग्रेस प्रतिबद्ध छ। निर्वाचनको मैदानमा हाम्रा उम्मेदवार र प्रचारकहरूले यस बारे नागरिक अभिमत गहन आत्मसात गर्नेछन् ।

२९) प्रचार अभियान अघि बढाउन जरूरी आर्थिक व्यवस्थापन गरिरहँदा स्वतःस्फूर्त सहयोगलाई स्वीकार गर्ने तर कुनै पनि ठूला साना व्यवसायीलाई देशभर कही पनि दबाब नदिने । ‘साझा दायित्व–साझा स्वामित्व’ बोधका साथ पार्टीका सदस्यहरूको सहभागितामा सहकार्यको निश्चित कोष क्षेत्रमा खडा गरेर चुनावी अभियानलाई भरथेग गर्ने, फजुल खर्च नगर्ने र चुनाव सकिएको १५ दिनभित्र निर्वाचन आयोगलाई खर्च विवरण उपलब्ध गराउने ।

३०) पूर्वशिक्षक, पूर्वसैनिक, पूर्वप्रहरी, पूर्वकर्मचारी लगायत अवकाश प्राप्त सबैको पछिल्लो जीवनलाई उर्जाशील बनाएर समाजका लागि सहि उपयोगमा ल्याउन जरूरी छ । निर्वाचन प्रचार अभियानका क्रममा देशव्यापी रूपमा यो नेटवर्कलाई व्यापक सम्पर्कमा ल्याउन, जिम्मेवारीमा समेट्न र पार्टीको विजय अभियानमा सकृय बनाउन हरेक निर्वाचन क्षेत्र, पालिका र वडा समितिहरूले निश्चित संयन्त्र बनाएर कार्य गर्नेछन् ।

३१) केही वर्ष विदेशमा बिताएर गाउँ फर्किएका हजारौं नेपाली युवा गाउँहरूमा छन्। अध्ययन, काम या व्यवसायबाट फर्किएकाहरूको गाउँ समाजमा आ–आफ्नै ढंगको सम्पर्क र प्रभाव छ । विगतमा पार्टीले निर्माण गरेको पूर्व आप्रवासी विभाग मार्फतको कार्ययोजना बमोजिम पार्टीका स्थानीय नेटवर्क सम्पर्क, समन्वय र परिचालनमा पुग्नेछ, पुग्नुपर्नेछ ।

३२) केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिको बैठकले पारित गरेको ‘सार्वजनिक कार्यक्रम व्यवस्थापन निर्देशिका’ लाई कार्यान्वयन गरेर पार्टीका कार्यक्रमहरू व्यवस्थित गर्न गराउन पार्टीका सबै तहले भूमिका निर्वाह गर्नेछन् ।

३३) विजयी अभियान अघि बढाइरहँदा हरेक निर्वाचन क्षेत्रमा पेशागत क्षेत्र र बुद्धिजीवीहरूको ‘फिड ब्याक’ हाम्रा स्थानीय समिति र उम्मेदवारहरूले निरन्तर लिनेछन् । प्राप्त सुझावहरूका आधारमा विजय अभियानलाई आवश्यक परिमार्जन र थप व्यवस्थित बनाउने छन् ।

३४) यो निर्देशिका कार्यान्वयन गर्ने गराउने दायित्व पार्टीका सबै उम्मेदवार, केन्द्रदेखि वडा टोल तहसम्मका कार्यसमिति पदाधिकारी र सबै सदस्यको हुनेछ ।