११ कार्तिक २०७८, बिहीवार

भूकम्पपछिका तीन वर्ष चार महिना : झार पोखरी बन्यो रानी पोखरी (फोटो फिचर )

२०७५,भाद्र,१८,सोमवार ०३:३७

0
Shares

सत्र वर्षे कल्पना शर्मा फुरुङ्ग थिइ एसईई परीक्षा सकिएकोेमा ।

उच्च शिक्षाका लागि राजधानी आउने कुराले उसमा झनै उत्साह थपेको थियो ।

जन्मिएदेखि धनगढी बाहेक कुनै ठाउँ नदेखेकी कल्पनाका लागि काठमाडौं सपनाको शहर बनेको थियो । 

‘काठमाडौं पुग्नासाथ शुरुमा यी ठाउँहरु घुम्छु ।’ उसले एउटा लिस्ट नै तयार पारी । 

रानी पोखरी पनि उसले तयार पारेको लिस्टमा पर्यो । शायद तेस्रो नम्बरमा । 

कल्पनाले राजधानी टेकी ।

आफ्नो लिस्ट अनुसार पहिलो, दोस्रो गर्दै क्रमश ठाउँहरु घुम्दै जाँदा कल्पनालाई चित्रमाभन्दा ‘रियलमा’ सुन्दर लाग्यो काठमाडौं । 

स्कुल छँदा सामाजिक विषयमा लेखिएको एक अनुच्छेद र एउटा तस्वीरकै भरमा उसको मस्तिष्कले रानी पोखरीको सुन्दर चित्र सजाइसकेको थियो । 

चारपाटे पोखरी ।

हरियो, सङ्लो पानी ।

पोखरीको मुटुमा मुख्य मन्दिर ।

चारकुनामा स–साना चारवटा मन्दिर ।

दक्षिणतिर बडेमानको ढुङ्गाको हात्ती ।

हात्तीमाथि राजा प्रताप मल्ल र उनका दुई छोराको सवारी ।

कल्पनाले कल्पना गरेको रानी पोखरीको दृश्य यस्तै केही थियो ।

तर, उनको कल्पनाको दृश्य एकाएक धमिलियो जब उनले अहिलेको रानी पोखरी देखिन् ।

मन्दिरको भग्नावशेष अनि भग्नावशेषमा थुप्रिएका केही सुकेका पात हेर्दा लाग्ने यो रानी पोखरी होइन कुनै ‘हन्टेड एरिया’ हो । 

उजाड जमिन । जमिनमाथि हरिया लहलह उम्रिएका बञ्छो घाँस ।

मन्दिरको भग्नावशेष अनि भग्नावशेषमा थुप्रिएका केही सुकेका पात हेर्दा लाग्ने यो रानी पोखरी होइन कुनै ‘हन्टेड एरिया’ हो । 

कल्पनालाई रानी पोखरी रानी पोखरी नभएर झार पोखरी जस्तो लाग्यो ।
….
कल्पना एक प्रतिनिधि पात्र मात्रै हुन् ।

अहिलेको रानी पोखरी हेर्ने हर कोहीको मनमा यस्तै केही भावना उत्पन्न हुन सक्छ । 

पानीको साटो रानी पोखरीमा लहलह बारीमा पञ्छाउन बितेको बञ्छो घाँसका बाला झुलिरहेका छन् । त्यही घाँसका बीचमा बालगोपालेश्वर मन्दिरको भग्नावशेष कतै पुरिइसकेको छ ।
त्यसैले अहिले रानी पोखरी रानी पोखरी नभएर पशु चौपाया चर्ने झारपोखरी जस्तो देखिन्छ । १७ औं शताब्दीदेखिको इतिहास बोकेको रानी पोखरी अहिले आफैं इतिहास बनेको छ ।

एकादेशको कथा जस्तो ।

पुनर्निर्माणका योजनाहरु नबनेका होइनन् । समिति नछुट्याइएको पनि होइन । तर भूकम्प गएको १ हजार २ सय ९ दिन पूरा भइसक्दा पनि पुनर्निर्माण सुरु भएको छैन । 

कस्तो बनाउने ? विवादै विवाद 

रानी पोखरी पुनर्निर्माणको कुरा चलिरहँदा महानगर र पुरातत्त्व विभागबीच ठूलै वैचारिक भिडन्त मच्चियो । महानगरीय भौतिक पूर्वाधार महाशाखा ले रानी पोखरीलाई कन्क्रिट बनाउने प्रस्ताव राख्यो ।

फेरि कुनै प्राकृतिक प्रकोपले रानी पोखरीलाई असर नपु¥याओस् भन्ने हिसाबले आधुनिक शैलीमा पुनर्निर्माण गर्ने विषयमा छलफल हुन थाल्यो ।

तिहारको भाई टिकामा मात्र खुल्ने रानी पोखरीलाई अन्य दिन पनि खोल्ने र परिसरमै म्युजिकल वाटर फाउन्टेन, बेन्च, कफीसप आदि खोलेर पार्कका रुपमा स्थापना गर्ने योजना बन्यो । यसोगर्दा आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटनलाई टेवा पुग्ने कुरामा महानगर विश्वस्त थियो ।

यद्यपी पुरातत्त्व विभागले यस योजनाप्रति चर्को विरोध जनायो ।

रानी पोखरीको मौलिकता नै उसको विशेषता भएकाले पुरानै शैलीमा यसलाई पुनस्थापित गर्नुपर्ने भनेर फरक मत आएपछि केही समय रानी पोखरी यही विवादमा मुछियो । 

राजनीतिक दलबिचको खिचातानीको कारण यो वा त्यो प्रविधी प्रयोग गरेर बनाउने भन्ने बारेमा मत बाँझिएपछि भूकम्पपछिको १ हजार २ सय ११ दिनसम्म पनि रानीपोखरीले रुप फेर्न सकेको छैन । 

प्रकाशित मिति: २०७५,भाद्र,१८,सोमवार ०३:३७

प्रतिक्रिया दिनुहोस !
सम्बन्धित खबरहरु

आपराधिक सत्य घटनामा आधारित नेपालकै पहिलो क्राइम एण्ड इन्भेस्टिगेसन सिरिज, क्राइम फाइल्स यहि आउँदो कात्तिक महिनादेखि कान्तिपुर टेलिभिजनबाट प्रशारण हुने

काठमाडौं । राउन्ड टेबल इन्टरनेसनलमा पहिलो पटक राउण्ड टेबल नेपालका जयन्त अग्रवाल उपाध्यक्ष पदमा निर्वाचित भएका छन् । अग्रवालले राउन्ड

मनाङ । गत जेठ अन्तिममा परेको अविरल वर्षाले जिल्लामा सरकारी, गैरसरकारी तथा व्यक्तिगत संरचनामा क्षति पुगेको छ । हालसालै पनि

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सांसद गगन थापाले पूर्वप्रधानमन्त्री एवम् एमाले वरिष्ठ नेता झलनाथ खनालको उपचारका लागि सरकारले दिन लागेको उपचार

ताजा समाचार

मादीका बाढी पीडितलाई राहत प्रदान
 २०७८,कार्तिक,११,बिहीवार ०७:५३
यस्तो रहनेछ आजको मौसम
 २०७८,कार्तिक,११,बिहीवार ०७:४८
मगन्तेलाई निरुत्साहीत पार्दै प्रहरी
 २०७८,कार्तिक,११,बिहीवार ०७:३१
एमाले अधिवेशनमा सर्वसम्मतिको अन्तर्य
 २०७८,कार्तिक,११,बिहीवार ०७:१९