धरासायी बन्यो स्वास्थ्य बीमा : के छ सरकारको तयारी ?

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले स्वास्थ्य बीमाको स्रोत सम्बन्धि समस्या तत्काल समाधान गर्ने बताएकी छन् ।

बुधबार सम्बन्धित पक्षसँगको छलफलमा प्रधानमन्त्री कार्कीले सो प्रतिवद्धता व्यक्त गरेकी हुन् ।

प्रधानमन्त्री कार्कीले स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम विपन्न वर्गको भएकाले यसलाई विपद्कै रुपमा लिएर अर्थमन्त्रीसँग छलफल गरी समस्या समाधान गर्न ढिलाई नगर्ने बताइन् ।

उनले सो कार्यक्रमलाई कडा नियमन गर्न जरुरी रहेको पनि बताइन् ।

गरिब वर्ग, अपांग, अशक्त लगायतका कमजोर मानिसहरुका लागि सो कार्यक्रम भएकाले उनीहरुको हित हुनेगरी सो कार्यक्रमलाई आगामी दिनमा सरकाले अघि बढाउनुपर्ने उनको भनाई थियो ।

प्रधानमन्त्री कार्कीले सरकारले ऋण खोजेर भएपनि स्वास्थ्य बीमाका लागि आवश्यक बजेटको व्यवस्था गर्ने पनि बताए । जनताले प्रिमियर तिर्ने तर सरकारले उनीहरुका लागि बजेटको व्यवस्था नगर्ने कुरा कुनै पनि हालतमा हुन नसक्ने पनि प्रधानमन्त्री कार्कीको भनाई थियो ।

उनले भनिन्, ‘स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रमलाई नियमन गर्न जरुरी छ । कानून, नियम बनाएर ल्याएर एकद्धार प्रणालीबाट कानूनमा स्थापित गरौ भनेको हो । हो भने १६ लाखको दुःखी, गरिब असहाय सबैलाई सडकमा बसेका गरिव विपन्न वर्ग, त्यसपछि अल्पसंख्यकहरु, अब त्यस्तोलाई दिने हो भने त्यो हिसावबाट एकद्वारबाट जानुपर्‍यो । पैसा पनि गईराखेको छ, उपचार पनि पाइराखेको छैन । कहाँ के भएको हो ? अब त्यो त ठिक भएन । सही हो । कुरा त आएको नै हो । अब दिएन भने त मार्छन् नि ! हामीले ३५ सय दिईराखेका छौँ भन्छन् । सरकारले त सित्तै खाएजस्तो भयो नि । त्यसैले के गर्ने हो ? अब सोच्नुपर्‍यो । अर्थमन्त्रीजी टुरमा हुनुहुन्छ । उहाँ आएपछि यसो बसेर छलफल गरेर ऋणपान गरेर हुन्छ कि, खोजेर हुन्छ कि । मान्छेले अनिकाल भयो भने के हुन्छ रु छोराछोरीको माखामुन्द्रा तानतुन पारेर भएपनि झिटीझाम्टा बेचेर भएपनि काँसमा थाल रहेछन् भने बरु सिलेवरमा खाएर बेचेर पनि गर्छ । त्यसैले केही उपाय त गर्नुपर्छ । नगरी त हुँदैन । मान्छे कराउँछन् । यो ठूलो आउँछ नि त । गर्ने भन्ने नगर्ने । हिजो कसले के भयो, कुन हिसावबाट त्यो कुराको अभिव्यक्ति दिनुभयो, त्यो तपसिलको कुरा हो । जनताले त सरकार नै देख्छ । हिजोको सरकार र आजको सरकारसँग के मतलव । उसले पाउने कुरा पाउनुपर्‍यो । यही भएर यो प्रोग्राम राखेको हो । यसैमा तीन महिनादेखि लागि रहनु भएको हो । हामी सबैलाई भनेको पनि हो । हामीलाई बेलाबेलामा झकझक्याउनुभएको पनि हो । पुनजी आफ्नो काम गर्दिएनन् भनेर हामीलाई गाली गरेर हिँड्नुभएको हो । यसलाई हामीले यो रुपमा नलैजाउ । अब बसेर छलफल गरेर अब हामी त जिम्मेवार छौ नि त । सरकार जिम्मेवार हो । भोली विपद् पर्‍यो भने हामी हाम्रो खल्ती हेरिरहन्छौ र । भिख मागेर पनि, चन्दा बटुलेर पनि पाल्नु पर्छ नि मान्छेलाई त । यो पनि त्यस्तै अवस्था हो । अब अगाडि चाहीँ हामीले नियमन गर्नै पर्दछ । कुनैपनि हालतमा एकद्वारा प्रणाली अपनाउँनै पर्छ । मान्छेको पहिचान गरेर र्नै गर्नुंपर्छ । यसरी लथालिंग कसैलाई व्यापार र कसैलाई अपार गरेर अनि पाउने मान्छे चाँही केही नपाउने गरेर त्यो गरेर हामीले यसलाई छाडा रुपमा चाँही राख्नु हुँदैन । त्यसलाई एउटा नियमपूर्वक दिनुपर्छ भन्ने मलाई लाग्दछ । आजको कार्यक्रम यही कुराको सुचित होस सम्भवत हामी ढिलो गर्दैनौ होला । मिटिङ गरेर, जे गरेर हुन्छ । अर्थमन्त्री बाहिर भएको हुनाले हामी बसेर छलफल गरेर यसलाई हामी सुधार्नेमा जान्छौ । जसरी पनि यो समस्या समाधान गर्नेतिर जान्छौँ । आगामी यसको नियम, कानून बनाउने कुरामा उहाँको तयारी नै छ । अलिकति समय भएर राष्ट्रपतिजीले हस्ताक्षर गरिदिनु भएको भए कानून पनि आइसक्थ्यो । नियम पनि बनिसक्थ्यो । सुधार पनि भईसक्थ्यो । हामी सबै मिलेर यो समस्या समाधान गरौ ।’

प्रधानमन्त्री कार्कीले सो कार्यक्रमलाई एकद्वार प्रणालीबाट अघि बढाउने गरी स्वास्थ्य मन्त्रालयले नीतिगत र कानूनी व्यवस्था तय गर्न लागेको पनि बताइन् ।