३.८५ प्रतिशत आर्थिक वृद्धि हुने, अर्थतन्त्रको आकार ६६ खर्ब पुग्ने

काठमाडौं । आर्थिक वर्ष २०८२/०८३ मा नेपालको आर्थिक वृद्धि ३.८५ प्रतिशत हुने प्रक्षेपण गरिएको छ ।

राष्ट्रिय तथ्यांक कार्यालयले मंगलबार प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै यस्तो प्रक्षेपण गरेको हो । कार्यालयकारअनुसार चालु आवमा देशको अर्थतन्त्रको आकार ६६ खर्बको हुने प्रक्षेपण रहेको प्रमुख तथ्याङ्क अधिकारी डा. कमलप्रसाद पोख्रेलले जानकारी दिए । अर्थ मन्त्रालयले सोमवार नेपालको वर्तमान आर्थिक स्थितिपत्रमार्फत आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा देशको आर्थिक वृद्धि ३.५ प्रतिशतले विस्तार हुने प्रक्षेपण गरेको थियो । 

प्रमुख तथ्यांक अधिकारी पोखरेलका अनुसार आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का लागि औद्योगिक वर्गीकरणअनुसार विभिन्न क्षेत्रहरूको कुल मूल्य अभिवृद्धिमा योगदान र वृद्धिदर समेत सार्वजनिक गरिएको छ । सार्वजनिक गरिएको विवरणअनुसार कृषि, वन तथा मत्स्य क्षेत्रले सबैभन्दा बढी २४.०३ प्रतिशत योगदान दिएको छ । यसको वृद्धि दर भने १.५८ प्रतिशत रहेको छ । 

थोक तथा खुद्रा व्यापार, गाडी तथा मोटरसाइकल मर्मत सेवाले १४.०९ प्रतिशत योगदान दिएको छ । यसको वृद्धि दर ४.५१ प्रतिशत रहेको छ । केन्द्रीय तथ्याङक कार्यालयका अनुसार  यातायात तथा भण्डारण क्षेत्रको योगदान ७.२३ प्रतिशत रहेको छ भने उद्योग क्षेत्रको योगदान ५.७२ प्रतिशत रहेको छ । घर, जग्गा कारोबार सेवाले ८.०७ प्रतिशत योगदान दिएको छ ।

सूचना तथा सञ्चार क्षेत्रको योगदान १.९३ प्रतिशत, वित्तीय तथा बीमासम्बन्धी ६.७२, शिक्षा क्षेत्रले ९.२२ प्रतिशत योगदान पुर्‍याएका छन् । मानव स्वास्थ्य तथा सामाजिक कार्य क्षेत्रमा १.८७ प्रतिशत योगदान दिएको छ ।

प्रमुख तथ्यांक अधिकारी पोख्रेलले भने, ‘अब जहाँसम्म हाम्रो यो आकारको कुरा आयो, समग्र राष्ट्रिय अर्थतन्त्रको आकार चाहिँ ६६ खर्ब पुगेको छ । गत वर्षभन्दा ४ खर्ब बढेको छ । जीडीपी वृद्धिदर ३.८५ प्रतिशत हुनेछ । हामीले डेटाबेस विधि प्रयोग गरेर गरेका छौँ ।  हाम्रो प्रक्षेपणको विश्वसनीयता र आधिकारिकता सन्तोष लिने ठाउँमा छ । खास गरेर नेपालको हकमा यो डेटा टु डिसिजन अथवा डेटा टु पोलिसीमा हामीले जोड दिन खोजिरहेका छौँ । पोलिसिको लागि पनि डेटा युज होस् र डिसिजन मेकिङमा पनि डेटा युज होस् र सम्बन्धित सेक्टरहरूले आफ्नो पर्फमेन्स बढाउनको लागि यसको चाहिँ प्रयोग गर्नुहोस् भन्ने हाम्रो अपेक्षा, स्वाभाविक अपेक्षा पनि हो ।’

नेपाल राष्ट्र बैंकका कार्यकारी निर्देशक रामशरण खरेलले  गत आर्थिक वर्ष ४ दशमलव ४३ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि हुँदा यो वर्ष पनि ३.८५ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि हुने अनुमान राम्रो भएको बताए  । उनकाअनुसार सुरुमै मौसम प्रतिकूलताले यो आर्थिक वर्षमा चुनौती दिएको थियो ।  

उनले जेनजी आन्दोलनले पनि चुनौती थपिदिएको  बताए  ।  कार्यकारी निर्देशक खरेलले भने,‘भदौमा जेनजी आन्दोलन भयो, तर आन्दोलन त दुई दिन मात्रै भएको हो । क्षति अब आकलन भइसकेको छ, कति ८४ अर्बको क्षति भएको हो । त्यसले  अर्थतन्त्रमा जीडीपी ग्रोथमा ठुलो असर नपर्नुपर्ने हो । शान्ति सुरक्षा कायम हुन्छ कि हुँदैन भन्नेमा केही लामो समयसम्म व्यावसायिक वातावरण बन्न सकेन । त्यसपछि चुनाव हुन्छ कि हुन्न भन्नेमा पनि धेरै मान्छेहरूले विश्वास गरिरहेका थिएनन् । यो ३.८५ प्रतिशतको आर्थिक वृद्धि हासिल हुनको लागि अन्तरिम सरकारको राम्रो मेहनत छ । तत्कालीन अर्थमन्त्रीले तत्काल क्षतिको पुनर्निर्माणको लागि नेपाल राष्ट्र बैंक सहित व्यावसायिक वातावरणलाई सुधार गर्न, व्यावसायिक निरन्तरताको लागि विभिन्न खालका कार्यक्रमहरू, सहुलियत र अनुदानका व्यवस्थाहरू, ट्याक्स लगायतका कुराहरूमा काम गरे । विद्युत् उत्पादनका कुराहरू आफ्नो गतिमै अगाडि बढिरह्यो । वाह्य पर्यटन त खासै पहिलाकै अवस्थामा फर्किसकेको थियो, त्यसले गर्दा पर्यटन क्षेत्र पनि राम्रो भयो ।’

उनले अन्तरिम सरकारका प्रयासहरू आर्थिक गतिविधि सुधारतर्फ केन्द्रित रहेको र तत्कालीन अर्थमन्त्रीले पुनर्निर्माण, व्यवसाय निरन्तरता र लगानी प्रवर्द्धनका लागि विभिन्न कार्यक्रमहरू ल्याएका कारण आर्थिक वृद्धिमा सकारात्मक असर परेको  बताए । 

नेपाल राष्ट्र बैंक सँगको सहकार्यमा तत्कालीन सरकारले सहुलियत कर्जा, अनुदान, कर सहजीकरण लगायतका नीतिहरू लागू गरेकाले त्यसको असर सकारात्मक परेको उनले बताए ।