सुदिपा अधिकारी/काठमाडौं । फागुन २१ गते हुन गइरहेको प्रतिनिधिसभा निर्वाचन आउन अब केही दिन मात्रै बाँकी छ । उम्मेदवारहरू मतदाता फकाउन मैदानमा उत्रिएका छन् भने यसपटकको निर्वाचनमा कुन उम्मेदवारलाई आफ्नो प्रतिनिधिको रूपमा संसद् पठाउने भनेर मतदाताहरू छलफलमा व्यस्त छन् ।

यसैबिच, देशको अधिकांश क्षेत्रमा नयाँ अनुहारको खोजी भइरहँदा काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ५ मा भने पुरानै नेताहरूको रजगज देखिन्छ । यहाँका मतदाताहरू अहिले पनि पुरानै दल नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेप्रति नै बढी विश्वास देखाइरहेका छन् ।
तर काठमाडौं ५ मा नयाँ शक्तिहरूको लोकप्रियता पनि कम छैन । नयाँ दलबाट उम्मेदवारी दर्ता गराएका उम्मेदवारहरूको चर्चा पनि राम्रै छ । पुराना दल र नयाँ दलको भिडन्तमा के यहाँ नयाँ दलले सत्ता पल्टाउला कि पुरानैको निरन्तरता होला, त्यो हेर्नलाई भने निर्वाचनको मत परिणाम नै कुर्नुपर्ने हुन्छ ।

काठमाडौं ५ मा को को छन्, प्रतिस्पर्धामा ?
काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ५ मा अघिल्लो निर्वाचनमा नेपाली कांग्रेसका प्रदीप पौडेल विजयी भएका थिए । यसपटक पनि कांग्रेसबाट प्रदीप पौडेल नै प्रतिस्पर्धामा रहेका छन् । यस क्षेत्रमा एमालेबाट ईश्वर पोखरेल, रास्वपाबाट सस्मित पोखरेल, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा)बाट कल्पना शर्मा, गतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी (गलोपा)बाट अभिनेत्री निशा अधिकारीसहित अन्य उम्मेदवारहरू रहेका छन् । काठमाडौं ५ मा यसपटक ५ जना स्वतन्त्रसहित कुल २५ जनाको उम्मेदवारी परेको छ ।

काठमाडौंमा कुल ७ लाख १० हजार ७ सय ८ मतदाता रहेकामा क्षेत्र नम्बर ५ मा मात्रै ४० हजार ८ सय ३२ महिला, ३७ हजार २ सय ७८ पुरुष र अन्य ४ गरी कुल ७८ हजार ११४ मतदाता रहेका छन् । यस क्षेत्रमा ३१ मतदान स्थल रहेको छ भने मतदान केन्द्रको सङ्ख्या ९० रहेको छ ।

यी हुन्, काठमाडौं ५ मा पर्ने क्षेत्रहरू
काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ५ मा काठमाडौं महानगरपालिकाको वडा नम्बर २, ३, ४, ५, बुढानीलकण्ठ नगरपालिकाको ३, ४, ५, ६, ७ र टोखा नगरपालिकाको २, ३, ४, ५, ६, ७ वडा नम्बर रहेका छन् ।

दलहरूका दौडधुप सुरु

निर्वाचनको सरगर्मी बढेसँगै काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ५ मा राजनीतिक दलहरू अघोषित घरदैलोमै गइसकेका छन् । यस क्षेत्रबाट २०७९ सालमा प्रदीप पौडेलले जित हासिल गरी सांसद मात्र बनेनन् स्वास्थ्य मन्त्रीसमेत बनेका थिए । पौडेलले ‘युवाहरूलाई नेपालमै टिकाउन स्टार्टअप कानुन, शिक्षा ऐन, बैंकिङ कानुन र परराष्ट्र नीति सबैले एकै लयमा काम गर्नुपर्ने’ र ‘हाम्रो अर्थतन्त्रको अबको बाटो’ भन्ने चुनावी एजेन्डा बनाएका छन् ।

पौडेललाई पहिलोपटक सांसद बन्ने अवसर काठमाडौं ५ ले दिएको थियो । यसपटक पनि यस क्षेत्रमा जित्नेमा पौडेल विश्वस्त देखिन्छन् ।

२०७९ को हिसाबकिताब

पौडेलले २०७९ को निर्वाचनमा नेकपा एमालेका ईश्वर पोखरेललाई पराजित गरेका थिए । काठमाडौं ५ मा कुल ७५ हजार २ सय ७७ मतदातामध्ये ४५ हजार ९ सय ८७ मत खसेको थियो । जसमा पौडेलले १५ हजार २६९ मत ल्याएर विजयी भएका थिए । उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी एमालेका पोखरेलले १० हजार १ सय ९० मत पाएका थिए । ५ हजार ७९ मतको अन्तरले गत निर्वाचनमा पौडेल एमालेभन्दा अगाडि रही विजयी भएका थिए ।

२०७९ सालमा नेपाली कांग्रेस र एकीकृत नेकपा माओवादीले गठबन्धन गरेका थिए । यस क्षेत्रमा माओवादीको उम्मेदवार नहुँदा माओवादीले पनि नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार पौडेललाई नै मत हालेका थिए । जसको प्रतिफल स्वरूप पौडेल विजयी भए ।

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका प्रणय शमशेर राणा ५ हजार ४ सय ७७ मत प्राप्त गरी तेस्रो स्थानमा थिए । चौथोमा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट रामप्रसाद उप्रेतीले ३ हजार १ सय ६२ र स्वतन्त्र उम्मेदवार श्रीराम गुरुङले २ हजार ७ सय ६१ मत प्राप्त गरेका थिए । स्वतन्त्रबाट पराजित भएका उनी यसपटक पुनः उज्यालो नेपाल पार्टीबाट चुनावी मैदानमा होमिएका छन् ।

पञ्चायत कालदेखि गणतन्त्रसम्म चुनाव लड्दै आएका राप्रपाका कमल थापा पनि यसपटक मकवानपुर छाडेर काठमाडौं ५ बाट प्रतिस्पर्धामा आएका छन् । कमल थापा एकपटक पुनः जुरमुराउने प्रयासमा छन् ।

तर नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का उम्मेदवार कल्पना शर्मा र रास्वपाका उम्मेदवार सस्मित पोखरेलले उनीहरूलाई कडा चुनौती दिन सक्छन् ।

२०७४ सालमा ईश्वर पोखरेलका लागि र २०७९ मा प्रदीप पौडेलका लागि मत मागेकी अधिवक्ता कल्पना शर्मा यो पटक आफ्नै लागि मत माग्दै छिन् । माओवादीको पृष्ठभूमि, एकतापछि एमालेमा रहेको अनुभव, अनि पोखरेल र पौडेल दुबैलाई जित्न सघाएको अनुभवले शर्मालाई कति सहयोग पुग्ला त्यसको लागि पनि मत परिणाम कुर्नै पर्छ ।

२०७४ को निर्वाचनलाई फर्केर हेर्दा

२०७४ सालको निर्वाचनमा माओवादी र एमालेको गठबन्धन हुँदा एमालेका उम्मेदवार ईश्वर पोखरेलले नेपाली कांग्रेसका प्रकाशशरण महतलाई हराएका थिए । २०७४ सालमा पोखरेलले २३ हजार २९ मत पाएका थिए भने कांग्रेसबाट महतले १३ हजार १ सय ६९ मत प्राप्त गरेका थिए । २०६४ र २०७० को निर्वाचनमा पोखरेल पराजित भएका थिए ।

एमालेले स्थानीय तहको मतलाई आधार मानेर आफू बलियो भएको तर्क गर्दा कांग्रेस पनि विगतका जितका आधारमा आफ्नै जित हुने दाबी गरिरहेको छ । जेन-जी विद्रोहपश्चात् फेरिएको राजनीतिका कारण रास्वपा र उज्यालो नेपाल पार्टीलेसमेत जितको दाबी गरिरहेका छन् । यसबाहेक चुनाव लड्नकै लागि राजेन्द्र लिङ्देनसँग एकता गरेका पुराना नेता कमल थापा मैदानमा छन् ।

नयाँ शक्तिको रूपमा उदाएको रास्वपाका नेता सस्मित पोखरेलको पनि यो क्षेत्रमा उतिकै चर्चा छ । पोखरेलले यसअघि काठमाडौं महानगरपालिकाका प्रमुख बोलेन्द्र शाह (बालेन)को सल्लाहकारका रूपमा महानगरको शिक्षा विभागमा समेत काम गरेका छन् । उनी विशेष गरी युवा पुस्तामा छाएका छन् ।

त्यसै गरी कलाकारिताबाट राजनीतिको बाटो हिँडेकी निशा अधिकारी नयाँ दलको रूपमा मैदानमा छिन् । बुद्ध एयरका अध्यक्ष वीरेन्द्रबहादुर बस्नेत जोडिएको ‘गतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी’मा उनले केन्द्रीय सदस्यको रूपमा जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएकी छन् । तर उनको काठमाडौं ५ मा भने खासै चर्चा छैन । अभिनेत्रीका रूपमा चर्चित भए पनि काठमाडौं ५ मा भने उनको चर्चा त्यति छैन ।

२०७९ मा समानुपातिकमा रास्वपा पहिलो पार्टी
प्रतिनिधिसभा निर्वाचन २०७९ मा काठमाडौं क्षेत्र ५ मा समानुपातिकतर्फ ११ हजार ६ सय ४७ मत पाएर राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी पहिलो स्थानमा रहेको थियो । नेपाली कांग्रेसले १० हजार ४३ मतसहित दोस्रो स्थान पाएको थियो । तेस्रोमा नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले)ले समानुपातिकतर्फ ९ हजार ६ सय ५२ मत प्राप्त गरेको थियो । चौथोमा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले समानुपातिकतर्फ ७ हजार २ सय १ र नेपाल मजदुर किसान पार्टीले १ हजार ६ सय १९ मत प्राप्त गरेको थियो ।

फागुन २१ को निर्वाचन आउन अब केही दिन मात्र बाँकी छ । उम्मेदवारहरू मतदाता फकाउन मैदानमा उत्रिएका छन् भने यसपटकको निर्वाचनमा कुन उम्मेदवारलाई आफ्नो प्रतिनिधिको रूपमा संसद् पठाउने भनेर मतदाताहरू छलफलमा व्यस्त छन् ।

यसैबिच, देशको अधिकांश क्षेत्रमा नयाँ अनुहारको खोजी भइरहँदा काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ५ मा पुरानै नेताहरूको रजगज देखिन्छ । यहाँका मतदाताहरू अहिले पनि पुरानै दल नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमाले प्रति नै विश्वास देखाइरहेका छन् ।
तर नयाँ शक्तिहरूको लोकप्रियता पनि कम छैन । नयाँ दलबाट उम्मेदवारी दर्ता गराएका उम्मेदवारहरूको चर्चा पनि राम्रै छ । पुराना दल र नयाँ दलको भिडन्तमा के यहाँ नयाँ दलले सत्ता पल्टाउला त्यो हेर्नलाई निर्वाचनको मत परिणाम कुर्न पर्छ ।